نوستالژی و تکنولوژیِ غارت
ما ایرانیا عاشق اینیم که هی فاز نوستالژی بگیریم، اینکه بگیم ای وای همهچیز قبلا بهتر بود، کبوترا کَره میدادن و کاجا هلو! ولی واقعیت خیلی پیچیدهتره!
یه مثال: فرض کن تو دورترین دهات سیستانوبلوچستان، یک باغداری هست که داره موز و آناناس تولید میکنه! من با چشمای خودم دیدم که کیفیتشم خوبه! این موضوع برای تقریبا همهجا صادقهها؛ نونواییا نون بهتری میدن، مکانیکا بهتر ماشین رو تعمیر میکنن و …
سوال چرا با اینکه ما داریم بهترینمونو ارائه میدیم ولی هرروز فقیرتر میشیم؟! منظورم خریدن تلویزیون و گوشی هوشمند نیست، حتی منظورم فقط تو ایران نیست، منظورم اینه که داشتن یه خونه نقلی یا یه ماشین معمولی که برای نسلهای قبل یه چیز کاملا عادی بود، الان برای طبقه متوسط شده یه رویای دستنیافتنی!
سوال بعدی و مهمتر اینه که چرا هروقت تکنولوژی پیشرفت میکنه این وضعیت اسفبارتر میشه؟! مثلا امروز مردم طبقه متوسط دنیا، برای رسیدن به یه امنیت مالی اولیه خیلی فقیرتر از زمانی هستن که اینترنت تازه عرضه عمومی شد!
من فکر میکنم تکنولوژی به افراد قدرتمند یک ابزار جادویی و ترسناک داد که سرعت غارت رو هزار برابر کرد! درسته که قبلا هم دولتها پول بدون پشتوانه داشتن، ولی برای تورم درست کردن حداقل باید زحمت چاپ هزاران تن اسکناس فیزیکی رو به خودشون میدادن.
وقتی تکنولوژی و دیتابیسها اومدن، افراد زرنگِ این حوزه به قدرتمندا گفتن دیگه نیازی به این دردسرها نیست، فقط کافیه سیستم مالی رو بیاریم توی این دنیای دیجیتال! اونوقت این «عدده» که میشه معیار؛ و تغییر این عدد و خلق پول از هیچ، فقط با چند تا دکمه روی یه کیبورد صورت میگیره. نامرئی، با سرعت نور و بدون نیاز به خرید دهها تن طلا و ذخیرهش تو بانک مرکزی!
یه سوال مهم:
آیا داره تو عصر AI هم مجددا این بلا سرمون میاد؟!
دقیقا! و اینبار بازی بیرحمانهتره. شرکتهای بزرگ، AI رو فرشته نجات بشریت نمیبینن؛ بلکه فقط یه ابزار خستگیناپذیر برای «حذف هزینههای نیروی کار» میدونن.
تا دیروز مجبور بودن به هزاران کارمند و متخصصِ طبقه متوسط حقوق و بیمه بدن. اما قراره این آدمها رو با الگوریتمها جایگزین کنن.
اون پولی که قبلا به عنوان دستمزد تو جامعه میچرخید، حالا یه راست مکیده میشه تو جیب سهامدارها. اینطوریه که متخصصی که تا دیروز با حقوقش به زور اجاره میداد، الان کارش رو از دست میده و تکنولوژی باز هم مثل یه اهرم، ثروت رو از پایین جامعه جمع میکنه و میریزه اون بالا!